determinizm

determinizm, belirlenircilik, gerekircilik veya belirlenimlilik anlamlarına gelen, kabaca evrenin matematik ve fizik yasaları dahilinde tek bir çizgide işlediğini ve bunun dışında bir şey olamayacağını söyleyen bir öğreti.

şimdi konuyu biraz daha açalım."evrenin tek bir çizgide işlemesi" kısmını okuduğunuzda "e kaderde bundan bahsediyor " diyebilirsiniz.fakat bu bilimsel bir kader anlamına geliyor.basit bir örnekle açıklayalım, elimizde madeni bir para var ve bunu havaya atıyoruz, yazı yada tura gelme ihtimalinin %50 olduğunu söyleriz ama neden %100 yazı yada tura diye cevap veremiyoruz ? cevabı çok basit hesaplayamıyoruz. paranın yere düşme süresinin çok kısa olması ve bu süreç içerisinde sonucu belirleyen yer çekimi, hava sürtünmesi, paranın yapıldığı madde, düşeceği yüzey, havada dönme sayısı, uygulanan kuvvet (milyon tane etki yazarak uzatabiliriz burayı), hatta ışığın etkisi bile hesaba katıp bir matematiğe dökülebilseydi, para elimizden çıktığı anda sonuç %100 yazı yada tura diyebilirdik.

bu olaydan çıkan sonuç "şans yoktur, sadece biz hesaplayamıyoruz" . tamda burada işin içine heisenberg giriyor (meth pişiren değil lan..) ve "bir atomun konumunu veya ivmesini aynı anda hesaplayamazsınız" diyip ortaya belirsizlik ilkesini atıyor.

ileride böyle hesap yapabilen bir makine yapılırsa ve dünya gözlemlenirse 1 yıl 10 yıl değil 100 lerce yıl ilerisini görebilir ve hesaplayabilir. bakalım hızla gelişen teknoliji bize neler getirecek hep birlikte göreceğiz.

biraz spoiler olacak ama lucy ve limitless filmlerini izlemeyenler okumasın!

(spoiler:limitless filminin sonunu hatırlayın hatta tekrar bir izleyip tazeleyin. ana karakterimiz olacak "edi mora",kazayı zekası ve hesap gücü ile 10 saniye öncesinden görebiliyor .

lucy filminde ise ana karakterimiz, giderek keskinleşen zekası sayesinde her şeyi önceden görebilecek duruma geliyordu)
sanildigi gibi belirsizlik ilkesi ya da kaos teorisi tarafindan pabucu dama atilmis olmayan, sadece, bazi uygulama alanlarinda pratik sonuca ulasmak icin ugrasan fizikciler tarafindan, evrendeki her seyin bilinmesini gerektirecek kadar kullanilmasi zor bir gerceklik oldugu icin, dogrulugu bilinse de gozardi edilmek zorunda kalinan ilke
(bkz:hayatin anlami)
olasılıksız kitabının aldığı konu olsa gerek.
Gizlilik Politikası Kullanıcı Sözleşmesi ve Kullanım Koşulları